قوانین سختگیرانه واشنگتن در مورد هوشمصنوعی، کشورها را به آغوش چین هل میدهد
خودزنی به سبک آمریکا
احتمال این وجود دارد که میخواسته آنتروپیک مدلها را برای همه خاموش کند و هدف قرار دادن خارجیها وسیلهای برای رسیدن به این هدف بوده است. مطمئنا، آنتروپیک این کار را انجام داد، درحالیکه ادعا میکرد نگرانی در مورد مدلش اغراقآمیز بوده است. مبنای قانونی این دستور همچنان نامشخص است و بعید به نظر میرسد که این ممنوعیت دوام بیاورد. با این حال، آنچه اهمیت دارد، اثبات این موضوع است که دسترسی جهانی به بهترین هوش مصنوعی ممکن است به تصمیمی در دفتر بیضی شکل کاخ سفید ختم شود.
دولت در ماه مارس نشان داد که آماده است شرکتهای پیشرو در حوزه هوش مصنوعی را زیر پا بگذارد، زمانی که آنتروپیک را «خطری برای زنجیره تامین» نامید. اکنون نشان داده است که آماده است کاربران را نیز زیر پا بگذارد. آمریکا باید تصمیم بگیرد که چگونه از این قدرت عظیم جدید استفاده کند. بقیه جهان باید تصمیم بگیرد که در مورد آن چه کاری انجام دهد. حتی درحالیکه جهان برای یک آمریکای غیرقابل اعتماد در همه چیز، از دفاع گرفته تا تجارت، برنامهریزی میکند، اکنون باید با شیوه جدیدی از اسارت در بزرگترین اقتصاد جهان کنار بیاید. این اولین باری نیست که آمریکا سعی در محدود کردن دسترسی به فناوریهای پیشرو داشته است. پس از جنگ جهانی دوم، این کشور کمک به برنامه تسلیحات هستهای بریتانیا را متوقف کرد.
وقتی رمزنگاری مدرن در دهه ۱۹۷۰ ظهور کرد، صادرات مسدود شد، قبل از اینکه بین داشتن متحدان امن و استفاده از اسرار برای تقویت قابلیتهای تهاجمی خود، بدهبستانی را بپذیرد. عمو سام هنوز هم از به اشتراک گذاشتن بهترین تجهیزات نظامی خود، حتی با متحدان نزدیک، خودداری میکند. آمریکا جنگنده اف-۲۲ را برای خود نگه داشت؛ متحدان اف-۳۵ را گرفتند. با این حال، کنترل دسترسی به یک فناوری به ماهیت آن و توانایی رقبا در توسعه مستقل آن بستگی دارد. همکاری هستهای با بریتانیا در دهه ۱۹۵۰ پس از توسعه فناوری خود از سر گرفته شد؛ آمریکا با سایر کشورها از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای سال ۱۹۶۸ استفاده کرد.
روشهای رمزنگاری قابل کنترل نبودند و در نهایت عمومی شدند. بسیاری از کشورها قادر به حملات سایبری هستند. هوش مصنوعی فرانتیر (Frontier AI) شباهتهایی به همه این مثالها دارد. اگر پیشرفتهترین مدلها بتوانند زیرساختهای حیاتی را از کار بیندازند یا به کاربران کمک کنند پاتوژنهایی بسازند که قابلیت ایجاد یک پاندمی را داشته باشد، آنوقت -مثل سلاحهای هستهای-برای آنکه در اختیار عموم مردم باشند بیش از حد خطرناکاند. اما همانطور که در مورد الگوریتمهای رمزنگاری دیدیم، سخت است مطمئن باشیم که قابلیتهای پیشرفته مدلهای اختصاصی (proprietary) هیچوقت کپی نمیشوند. مدلهای openweight که هر کسی میتواند دانلود کند، ممکن است پیشرفت کنند و بهسرعت گسترش یابند. در امنیت سایبری، حتی یک عدمتوازن کوچک میتواند برتری بزرگی ایجاد کند: اگر مهاجم نسخه ۵ را داشته باشد و مدافع هنوز با نسخه ۴ کار کند، و مدلِ بهتر فقط یک آسیبپذیریِ بیشتر پیدا کند، طرفِ ضعیفتر شکست میخورد. وقتی هوش مصنوعی در سختافزارهای نظامی بهکار گرفته شود، همین منطق ممکن است در میدان نبرد هم صدق کند.
با این حال، آمریکا منافع اقتصادی زیادی در رهبری در هوش مصنوعی فرانتیر و فروش فناوری خود به خارجیها دارد. بسیاری از کارکنان آنتروپیک آمریکایی نیستند و بنابراین تحتتاثیر این ممنوعیت قرار گرفتند؛ متوقف کردن تحقیقات هوش مصنوعی در بهترین آزمایشگاه آمریکا، خودزنی خواهد بود. این شرکت همچنین میگوید که ۸۰ درصد از مصرفکنندگان آن در خارج از کشور هستند. همزمان با رونق گرفتن فناوری آمریکا در دهه گذشته، پرداختهای اروپا به آمریکا برای محصولات مالکیت معنوی پنج برابر شده است. آمریکا نباید به بقیه جهان دلیلی برای همکاری با چین، دومین قدرت برتر هوش مصنوعی بدهد.
این امر ممکن است به سلسله مراتب دسترسی منجر شود. بهترین قابلیتها توسط آمریکا به دقت محافظت خواهند شد تا در حملات سایبری و قابلیتهای نظامی برتری ایجاد شود. چنین آیندهای برای متحدان آمریکا که به هیچ وجه نمیتوانند با امثال آنتروپیک رقابت کنند، ناخوشایند خواهد بود. آنها همین حالا هم در برابر چانهزنیهای ترامپ در مورد تجارت، اتحادها، سیستم دلار و موارد دیگر آسیبپذیر هستند. هوش مصنوعی میتواند به مهمترین اهرم در این زمینه تبدیل شود. درست است که بخشی از این وابستگی دو طرفه است: آمریکا به ماشینهای لیتوگرافی هلندی و کارخانههای تایوانی نیاز دارد و خارجیها همیشه میتوانند از آنتروپیک یا اوپنایآی به نفع جایگزینهای به اندازه کافی خوب و بدون محدودیت وزن، صرفنظر کنند. با این حال، اجرای مدلها به قدرت محاسباتی نیاز دارد، که آمریکا شاید ۱۵ برابر بیشتر از اروپا از آن برخوردار است، به علاوه سرمایهگذاری مداوم بسیار بیشتری نیز لازم است. اگر اسپیسایکس که قیمت سهام آن پس از عرضه اولیه در بورس در ۱۲ ژوئن افزایش یافته است، رویای خود در مورد مراکز داده در فضا را محقق کند، بعید است که این شکاف از بین برود.
«اروپا ۲۰۳۱»، مقالهای تاریک درباره آینده هوش مصنوعی، وضعیت اروپا را به عنوان یک دستنشانده تصور میکند، چرا که امنیت سایبری، دفاع و بخشهایی از اقتصاد آن به مدلهای آمریکایی وابسته شده و محاسبات آن را تحتالشعاع قرار میدهد.
آمریکا بهدنبال امتیازگیری
بسیاری از کشورها به این نتیجه خواهند رسید که بیش از هر زمان دیگری به آمریکا نیاز دارند. در این شرایط آنها هنوز هم میتوانند موقعیت چانهزنی خود را تقویت کنند. کمبود محاسبات به قدری است که ساخت مراکز داده تقریبا در هر جایی منطقی به نظر میرسد، با این حال کشورها هیچ درکی از آنچه در معرض خطر است، نشان نمیدهند. در۷ماه منتهی به ژوئن ۲۰۲۵، تقاضا برای اتصالات شبکه جدید در بریتانیا از ۴۱ گیگاوات به ۱۲۵ گیگاوات افزایش یافت که بیش از دو برابر تقاضای برق در اوج مصرف است. شرکت اوپنایآی در ماه آوریل پروژه یک مرکز داده را در آنجا متوقف کرد و دلیل آن را مقررات و انرژی پرهزینه عنوان کرد.
راهکاری برای اروپا
در سراسر اروپا، انرژی بیشتر، برنامهریزی آسانتر و قوانین سهلگیرانهتر برای مدلسازان مفید خواهد بود. در شرق آسیا، تایوان، ژاپن و کرهجنوبی باید به جای کپی کردن تلاشهایشان، با یکدیگر ادغام شوند. همه باید از وعدههای دروغین تلاشهای دولت برای هدایت سرمایهگذاری اجتناب کنند. هدف نباید حمایتگرایی باشد، بلکه باید اطمینان حاصل شود که آمریکا تنها اقتصادی نباشد که اکوسیستم هوش مصنوعی در آن بتواند رشد کند. همانند تجارت و دفاع، راه مقابله با چرخش معامله گرانه عمو سام، ناله کردن در مورد اتحادها نیست، بلکه ایجاد قدرت است.
