طرح جمعآوری و بازیافت گازهای همراه
هدف گذاری ۳۵میلیون مترمکعبی تا ۱۴۰۷
تاریخچه طرحهای جمعآوری و بازیافت گازهای همراه نفت در ایران به بیش از نیم قرن میرسد. پالایشگاه گازی بیدبلند برای این منظور در سال۱۳۴۹ به بهرهبرداری رسید. این پالایشگاه بهطور اختصاصی برای جمعآوری و بازیافت گازهای همراه میدان نفت آغاجاری طراحی شده بود. پالایشگاه دوم بیدبلند نیز نیم قرن بعد و در سال۱۳۹۹ در جهت بازیافت و پالایش گازهای همراه نفت جمعآوری شده در میادین نفتی استانهای خوزستان، کهگیلویه و بویراحمد و بوشهر به بهرهبرداری رسید.
رضا خیلائی، مدیر نظارت بر تولید نفت و گاز شرکت ملی نفت ایران، در گفتوگو با شانا، آخرین تحولات این حوزه را مورد بررسی قرار داده است. بنا به اعلام وی، از ابتدای شروع به کار دولت چهاردهم ظرفیت جمعآوری و بازیافت گازهای مشعل از ۵میلیون مترمکعب در روز به ۹میلیون مترمکعب در روز رسیده است. دولت قصد دارد تا با همکاری بخش خصوصی این میزان تا سال۱۴۰۸ این میزان را به ۳۵میلیون مترمکعب در روز افزایش دهد.
خیلائی حجم تولید گازهای همراه نفت در حال حاضر را ۸۰میلیون مترمکعب در روز اعلام کرد و با اشاره به جمعآوری و ارسال بخش از این گازها به واحدهای انجیال (NGL) مناطق نفتخیز جنوب و سایر واحدهای پاییندستی موجود، سهم این طرحها از کل حجم تولیدی گازهای همراه را کمتر از ۵۰درصد اعلام کرد. در حال حاضر بسته به تولید روزانه نفت بین ۴۰ تا ۵۰میلیون مترمکعب از این گازهای به علت عدم امکان جمعآوری و فرآورش در مشعل سوزانده میشوند.
طرحهای در دست اجرا برای جمعآوری و بازیافت گازهای همراه به دو دسته طرحهای بلندمدت و کوتاهمدت تقسیم میشود. طرحهای بلندمدت شامل طرح جمعآوری میادین شرق کارون، طرح انجیال (NGL) ۳۲۰۰ در غرب کارون، کارخانه انجیال ۳۱۰۰ دهلران و انجیال خارک میشود. طرحهای کوتاهمدت نیز با هدف واگذاری گازهای جمعآوری شده به بخش خصوصی شامل پروژههایی مانند مارون۵ در شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب، ایستگاه تقویت فشار گاز دهلران و پروژههای مشابه میشود.
وی با اشاره به پراکندگی جغرافیایی نقاط مشعلسوزی در ۹۰نقطه در هفت استان، ایجاد شبکه جمعآوری و انتقال این گازها را نیازمند سرمایهگذاری و دسترسی به تکنولوژی بالا دانست. بنا به گفته مدیر نظارت بر تولید نفت و گاز شرکت ملی نفت ایران این طرحها نیازمند سرمایهگذاری ۶میلیارد دلاری است که در حال حاضر ۴.۵میلیارد از این میزان توسط بخش خصوصی تامین شده است. از سال۱۳۹۶ و طبق طرح جامع جمعآوری و بازیافت گازهای همراه دولت در این زمینه سرمایهگذاری نکرده و این وظیفه را به بخش خصوصی محول کرده است.
طرحهای جمعآوری و بازیافت گازهای همراه در اکثر کشورهای تولیدکننده نفت در خاورمیانه به طور جدی دنبال میشود. در حال حاضر کشور عربستان بیش از ۹۹درصد از گازهای همراه نفت را جمعآوری، بازیافت و پالایش میکند یا مجددا در قالب طرحهای ازدیاد و بهبود برداشت به میادین نفتی و گازی، بازتزریق میکند. این شاخص برای کشورهای قطر، امارات، کویت و عمان نیز بالای ۸۵درصد است. در حال حاضر عراق نیز نیمی از گازهای همراه نفت را جمعآوری و پالایش میکند.
