شاخص دلار در بالاترین مقدار یکسال اخیر قرار گرفت؛
بازارها در پساتفاهم
کارشناسان اعلام کردهاند در صورتی که خبر غیر منتظرهای در جهت به تعویق افتادن اجرای بندهای تفاهم رخ ندهد، احتمالا نرخ اسکناس دلار در هفته جاری در محدوده قیمتی ۱۵۵هزار تومان تا ۱۶۰هزار تومان باقی خواهد ماند. بازار جهانی طلا در روزهای پایانی هفته شاهد بازگشت به سطوح قیمتی پایینتر از ۴۲۰۰ دلار به ازای هر اونس بود. کاهش نرخ جهانی طلا بعد از سیگنالهای انقباضی از سوی فدرالرزرو آغاز شد و بخش قابلتوجهی از تاثیر مثبت امضای تفاهم پایان جنگ بین ایران و آمریکا بر بازار طلا را خنثی کرد. تفاهم پایان جنگ باعث شد قیمت نفت به سطوح قیمتی هفته نخست جنگ ۴۰روزه بازگردد و بخش زیادی از نگرانیهای تورمی را کاهش دهد.
روز پنجشنبه، بازار ارز و طلا با خبر امضای تفاهمنامه پایان جنگ بین ایران و آمریکا مواجه شد. این متن ۱۴بندی که شامگاه چهارشنبه منتشر شد، در اولین دقایق بامداد پنجشنبه ۲۸خرداد۱۴۰۵ توسط روسایجمهور ایران و آمریکا امضا شد. نرخ تتر در همان ساعات تا ۱۵۳.۲هزار تومان کاهش یافت. این نرخ پایینترین نرخ از اوایل اردیبهشت ماه تاکنون است. اردیبهشت، ماهی بود که بازارها با افزایش معاملات و تقاضا در بازارهای مختلف مواجه شدند. کارشناسان معتقدند بخشی از افزایش تقاضا مربوط به خروج فعالیتهای اقتصادی کشور از تعطیلی دوران جنگ است؛ ولی سهم زیادی از افزایش معاملات مربوط به هیجان و نگرانیها از کمبود کالا و افزایش قیمتها در دوران بعد از بمباران بود. همچنین لازم است به این موضوع توجه شود که اقتصاد ایران که وابستگی زیادی به فروش نفت و واردات دارد، تا هفته گذشته در محاصره دریایی قرار داشت و این موضوع نیز بر قیمت بازارها تاثیر گذاشته بود.
صبح پنجشنبه، خبرگزاریهای داخلی به نقل از دولت سوئیس خبر دادند که مذاکرات اولیه ایران و آمریکا همچنان برای جمعه برنامهریزی شده است و ایران و ایالات متحده به همراه میانجیگران پاکستانی و قطری و سایر کشورهای درگیر، قرار است روز جمعه در تفرجگاه بورگناشتوک برای مذاکرات اولیه دیدار کنند. روز گذشته، خبر لغو دیدار مقامات دو کشور توسط خبرگزاریهای خارجی اعلام شد. البته در روزهای اخیر شنیدهها از لغو احتمالی دیدار جمعه خبر میدادند.
با این حال، نرخ لحظهای تتر در واکنش به لغو مذاکرات فنی روز جمعه، افزایش یافت. روز گذشته، نرخ تتر که در ارقام پایینتر از سطح قیمتی ۱۵۹هزار تومان قرار داشت، با خبر لغو سفر مقامات به سوئیس، به کانال ۱۶۰ هزار تومان وارد شد و تا ۱۶۳ هزار تومان پیش رفت. در ساعات بعدی خبرگزاری العربیه ادعا کرد که مذاکرات میان ایران و آمریکا ممکن است طی چند روز آینده آغاز شود. نرخ لحظهای تتر به این خبر نیز واکنش نشان داد و به سطوح پایینتر از ۱۶۰هزار تومان بازگشت.
همچنین بعدازظهر روز گذشته، خبرنگار خبرگزاری الجزیره به نقل از منابع مطلع اعلام کرد که «با شروع اجرای یادداشتتفاهم ایران و آمریکا، ایران تقریبا شروع به استفاده از داراییهای مسدودشده خود کرده است.»
اولین هفته بعد از امضای تفاهم 60روزه
هفته آخر خردادماه را میتوان «هفته تفاهم بر سر پایان جنگ و رفع محاصره دریایی» نامید. در این هفته که شامل روزهای قبل از تفاهم، روزهای بعد از تفاهم و روزهای بعد از امضای تفاهم است، بازار ارز و طلا با افت نرخ قابلتوجه به وضعیت پساتفاهم وارد شدند. در پنجشنبه گذشته نسبت به روز مشابه هفته قبل از آن، نرخ دلار و سکه طلای طرح جدید و هر گرم طلای 18عیار حدود 12درصد و نیمسکه و ربعسکه تقریبا 10درصد کاهش یافتند.
کارشناسان معتقدند وضعیت پساتفاهم در کوتاهمدت برای بازار ارز و به تبع آن بازار طلا، به معنی افزایش ثبات و نبود جهش قیمتی خواهد بود. نکته قابلتوجه در این خصوص آن است که تحلیلگران بازار معتقدند عوامل تاثیرگذار بر بلندمدت بازار بیش از عوامل کوتاهمدت میتوانند بر تصمیمگیری سرمایهگذاران و فعالان بازارها اثرگذار باشند. بر این اساس، به نظر میرسد، بازار ارز در اولین هفته بعد از امضای تفاهم در ثبات قرار دارد؛ ولی این ثبات به اخبار درباره لغو یا تعویق اجرای بندهای تفاهم از حساسیت بالایی برخوردار است.
روز پنجشنبه که معاملات فیزیکی ارز با خبر غیر منتظره امضای تفاهم قبل از روز جمعه مواجه شده بودند، مشاهدات میدانی نشان داد نرخهای اعلامی برای هر دلار آمریکا با اختلاف تقریبا دو هزار تومانی همراه بود. ظهر روز پنجشنبه همزمان چهار نرخ 155هزار تومان، 156هزار تومان، 157هزار تومان و 158هزار تومان به ازای هر دلار آمریکا در صرافیهای تهران اعلام شد. اما برای بسیاری از معاملات نقدی دلار در روز پنجشنبه نرخ 155هزار تومان ثبت شد. کارشناسان امیدوارند با آغاز به کار بازارها در روز شنبه نرخ تعادلی بازار اسکناس آمریکایی، از استحکام بالاتری برخوردار باشد. روز پنجشنبه نرخ طلای 18عیار نیز در پایینترین میزان از اوایل بهمن ماه تاکنون قرار داشت. طلای 18عیار، حوالی ظهر روز پنجشنبه در نرخ 15میلیون و 756هزار تومان به فروش رسید. قیمت سکه طلای طرح جدید نیز که روز سهشنبه هفته قبل ۱۵۹میلیون تومان اعلام شده بود (پایینترین قیمت بعد از نیمه اول دی ۱۴۰۴ تاکنون)، روز پنجشنبه در رقم 159میلیون و 800 هزار تومان به فروش رسید. نیمسکه طلا در معاملات روز پنجشنبه در رقم 83میلیون و 400هزار تومان به فروش رسید که پایینترین رقم از 21دی ماه سال گذشته تاکنون است. ربعسکه طلا نیز روز پنجشنبه، 47میلیون تومان به فروش رسید. پایینترین رقم ثبتشده برای این قطعه طلایی از سوم دی ماه سال گذشته تاکنون در سهشنبه هفته قبل در رقم 45میلیون و 700 هزار تومان ثبت شد.
روز پنجشنبه کاهش نرخ دلار با کاهش اونس جهانی طلا همراه بود. طلای جهانی که با خبر تفاهم ایران و آمریکا بر سر پایان جنگ به سطوح بالای 4300 دلار بازگشته بود، شامگاه چهارشنبه بعد از سخنان کوین وارش این سطح قیمتی را از دست داد. روز پنجشنبه نرخ جهانی طلا برای دومین بار طی 10روز اخیر سطح قیمتی 4200 دلار را نیز از دست داد و تا ساعت 18 روز گذشته به وقت تهران نتوانست به این سطح بازگردد.
کارشناسان بازارهای جهانی معتقدند با وجود کاهش قیمت نفت به کمتر از 80دلار به ازای هر بشکه، ولی هنوز به وضعیت قبل از آغاز جنگ و بسته شدن تنگه هرمز بازنگشته است. بر این اساس به نظر میرسد معاملهگران همچنان محتاط باقی ماندند؛ زیرا انتظار میرود بازگشت فعالیتهای کشتیرانی و جریانهای انرژی به سطوح پیش از آغاز درگیریها در اواخر فوریه، چندین ماه زمان ببرد.
از سوی دیگر، اولین جلسه فدرالرزرو بعد از انتشار آمارهای تورم و اشتغال آمریکا در ماه مه و اولین نشست خبری سکاندار جدید فدرالرزرو نشان داد کنترل تورم به اصلیترین دغدغه این نهاد تبدیل شده است.
پیام وارش برای بازارها مشخص شد
روز چهارشنبه اعضای فدرالرزرو نرخ بهره را در محدوده 3.5درصد تا 3.75درصد ثابت نگه داشتند. اما لحن بیانیه نسبت به جلسات قبل بسیار انقباضیتربود و عبارتهایی که قبلا احتمال کاهش نرخ بهره را مطرح میکرد از بیانیه حذف شد. همچنین، بسیاری از اعضا در پیشبینیهای جدید خود به افزایش نرخ بهره اشاره کردند. به همین دلیل بازارها نتیجه گرفتند که احتمال افزایش نرخ در ماههای باقی مانده در سال جاری افزایش یافت.
همچنین بازارها به این نتیجه رسیدند که مهمترین پیام کوین وارش در نخستین نشست مطبوعاتیاش بهعنوان رئیس فدرالرزرو، در اولویت قرار گرفتن تورم برای این نهاد بود. او بارها روی «ثبات قیمتها» تاکید کرد و نشان داد حاضر نیست برای حمایت از رشد اقتصادی، خطر تورم بالاتر را بپذیرد. از سوی دیگر وارش اعلام کرد که معتقد است فدرالرزرو نباید هر حرکت آینده خود را از قبل به بازارها اعلام کند. به همین دلیل بیانیه جدید کوتاهتر و مبهمتر نسبت به قبلیها بود.
درحالیکه توافق آمریکا و ایران فشار روی نفت را کاهش داده، وارش گفت تورم هنوز بالاتر از هدف ۲درصدی است و نباید زودهنگام جشن گرفت. او اعلام کرد چند کارگروه برای بررسی ارتباطات فدرالرزرو، مدلهای تورمی، دادههای لحظهای و ساختار ترازنامه بانک مرکزی به زودی تشکیل میشود.
در نخستین لحظات بعد از سخنرانی وارش، بازده اوراق خزانه افزایش یافت، شاخص دلار تقویت شد و نرخ جهانی طلا افت کرد.
